logo

34 eetbare klimmers om een verticale tuin aan te leggen

kiwi

 Je wil je tuinhuis, gevel of pergola bedekken met eetbare klimplanten en je hebt geen idee wat te planten? Deze lijst met 34 eetbare klimplanten geeft je alvast inspiratie.  

 

 

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

Eénjarige eetbare klimmers

 

Naam

Klimmechanisme

Wat is eetbaar?

Bijzonderheden

Basella

(Basella alba)

slingeren

Blad als spinazie, mooie eetbare bloemen

*Vooral mooi in de late zomer.

 

*Warme opkweek van plantgoed nodig

Erwt

(Pisum sativum)

blad- en takranken

Jonge scheuten (pea shoots), bloemen, zaden, jong als peultjes ,(enkel als je een ras zonder draad hebt!)

Is maar groen tot de vroege zomer. Erwt kan je heel vroeg zaaien en combineren met een andere éénjarige klimmer voor de nazomer.

Boon

(Phaseolus spp.)

slingeren

Peulen, zaden, blad

 

Wikke

(Vicia cracca)

bladranken

Bladeren en jonge stengels, zaden (gekookt

Eerder lage klimmer. Wilde plant uit onze flora

Komkommer en augurk

(Cucumis sativus)

stengelranken

Jonge Blaadjes en toppen als spinazie, vruchten

 

Olijfkomkommer en co

Cyclanthera spp.

stengelranken

Blad als spinazie, vruchten

*Veel soorten: olijfkomkommer, fat baby achocha, etc.

*hoge groeisnelheid

Pompoen en rankende courgettes

(Cucurbita pepo en C. maxima)

stengelranken

Vruchten, jonge blaadjes en toppen als spinazie, eetbare bloemen,

*Klimmen gaat goed met kleinvruchtige soorten

 

*dikwijls extra ondersteuning nodig voor klimplant en vrucht

Oost-indische kers- achtigen

(Tropaeolum majus, T. peregrinum)

slingeren

Blad, knol, bloemknoppen, bloemen

T. majus klimt uit zichzelf slechts beperkt. Beste resultaat behaald door te laten klimmen in struiken

 

bonen basella komkommer

Foto 's: van links naar rechts: snijboon, basella en komkommer

 

olijfkomkommer pompoen oost indische kers

Foto's: van links naar rechts: olijfkomkommer, pompoen en in een haag klimmende oost-Indische kers

 

 

 Meerjarige eetbare klimmers

 

Naam

Klimmechanisme

Wat is eetbaar?

Bijzonderheden

Akebia

(Akebia quinata)

slingeren

Fruit, jonge scheuten

Nog niet getest

Madeira vine

(Anredera cordifolia)

slingeren

Blad als spinazie, knol (knol nog niet geprobeerd om te eten)

Bovengronds gedeelte sterft af in winter. Knol vorstvrij bewaren

Lima boon

(Phaseolus lunatus)

slingeren

Zaden en jonge peulen

Er bestaan zowel klimmende als struikvariëteiten (cfr. prinsessenbonen)

Pronkboon

(Phaseolus coccineus)

slingeren

Gekookte peulen, zaden, blad, wortel

Peulen jong plukken, worden zeer draderig

Lab lab

(Dolichos lablab)

slingeren

Gekookte peulen, zaden, blad, wortel

Kan zeer goed tegen droogte. Ook goed te telen in pot.

Aardaker

(Lathyrus tuberosus)

takranken

Kleine knolletjes

Oude nutsplant uit onze contreien (1-2 m hoog als geleid)

Indianenaardappel

(Apios americana)

slingeren

Vooral de knol, ook peulen zouden eetbaar zijn

Nog niet getest.

Groundnut

(Amphicarpaea bracteata)

slingeren

Zaden (boven- en ondergronds)

Nog niet getest

Yam bean

(Pachyrhizus tuberosus)

slingeren

Vrij grote Knollen, peulen zijn giftig als volgroeid (zaden bevatten rotenon)

*Tropische plant. Waarschijnlijk niet winterhard bij ons.

*Nog niet getest.

Druif

(Vitis spp.)

takranken

Vruchten, jong blad

Er bestaan ongelooflijk veel rassen van V. vinifera. Daarnaast heb je nog verschillende andere Vitis soorten met eetbaar fruit.

Onsterfelijkheidskruid

(Gymnostemma pentaphyllum)

takranken

Blad en jonge stengels als groente, blad ook als thee

Pas geplant (voorjaar 2016) buiten gebruik in thee heb ik de plant nog niet getest

Magnolia vine

(Schisandra chinesis en S. rubrifolia)

slingeren

Vruchten, (volgens plants for a future ook de bladeren van de plant)

In zwang als superfruit. Heeft meestal een bestuiver nodig om vrucht te zetten! Groei in onze tuin na drie jaar nog steeds zwak.

Kiwibes

(meestal Actinidia arguta er bestaan nog heel wat andere soorten)

slingeren

Vruchten

Kijk goed de bestuiving na. Groeit liefst beschut. A. kolomikta heeft sierlijk tweekleurig blad

Kiwi

(Actiniadia chinesis en A. deliciosa)

slingeren

Vruchten

Kijk goed de bestuiving na. Groeit liefst beschut in volle zon

Hop

(Humulus lupulus)

slingeren

Hopscheuten, thee van blad

Zeer krachtige groeier die het ook op moeilijke plaatsen goed doet

Oost-indische kers-achtigen (Tropaeolum brachyceras, T. speciosum, T. tuberosum)

slingeren

Knol van T. tuberosum en T. brachyceras; T. speciosum blad eetbaar (nog niet getest)

T. speciosum en T. tuberosum vragen specifieke groeiomstandigheden (wortels koel, blad in de zon). Kunnen moeilijke groeiers zijn.

Kudzu

(Pueraria lobata)

slingeren

knol, blad als spinazie, eetbare bloemen

*zeer hoge groeisnelheid in zuiderse klimaten. Bij ons zou de plant niet invasief zijn.

*vlinderbloemige: fixeert stikstof

*Nog niet getest

Kaukasus spinazie

(Hablitzia tamnioides)

slingeren

Blad als spinazie

Trage start. Pas vanaf tweede jaar begint de plant sterker te groeien

Hartzaad

(Cardiospermum halicacabum)

ranken

Blad en jonge scheuten als spinazie

*Klimaatzone op randje. Op een zonnige plaats planten.

*Nog niet getest

Todok

(Codonopsis lanceolata)

 

slingeren

knollen

*Zeer decoratieve bloemen (todok is lid van de campanula familie)

*Nog niet getest

Yam

(Dioscorea spp.)

slingeren

Knollen (ondergronds en bovengronds gevormd in de oksels van de planten)

*Zeer veel soorten,

op grote schaal wordt D. chinensis verbouwd.

*Nog niet getest

Klimasperge

(Asparagus verticillatus)

slingeren

Asperge

Nog niet getest

Chocoladerank

(Stauntonia hexaphylla)

slingeren

fruit

*Zou groen blijven in de winter!

*Op warme plaats planten.

*Min. 2 planten nodig voor bestuiving

*Nog niet getest

Passiefruit

(Passiflora spp.)

takranken

fruit

*Zeer veel soorten. Ook zogenaamde siersoorten leveren eetbaar en meestal ook lekker fruit

*Vorstgevoeligheid varieert.

Bramen en frambozen

(Rubus spp.)

Stekels

(ondersteuning bij het klimmen kan nodig zijn)

vruchten

Groeikracht tussen soorten en rassen onderling verschilt heel sterk.

Roos

(Rosa spp.)

Stekels

(ondersteuning bij het klimmen kan nodig zijn)

Rozenbottels en rozenblaadjes

De mate waarin rozenbottels geproduceerd worden evenals de grootte en smaak variëren sterk per soort. Best opzoeken voor planten 

 

kiwi hablitzia kiwibes hop

Foto's: linksboven: kiwi; rechtsboven: jonge Hablitizia plant in pot; Linksonder; kiwibes ; rechtsonder: hop

 

kudzu Pueraria lobata

Foto: Kudzu (Pueraria lobata) in de plantentuin van Meise. 

passiflora bloem en fruit

Foto's: Heel wat siervarëteiten van Passiflora produceren in de nazomer lekkere vruchten.

 

Extra uitleg bij de lijst

vermelding spp.: De afkorting spp. staat voor species pluralis. De vermelding spp. bij de wetenschappelijke naam wijst er op dat er meerdere soorten van een plantengeslacht als klimmer kunnen aangewend worden. Bijvoorbeeld in het geslacht Passiflora kunnen zowel Passiflora caerulea, P. edulis, P. ligularis, enz... als klimmer gebruikt geplant worden.

Klimplant of leiplant?: De lijn tussen lei en klimplanten is soms dun. Bijvoorbeeld bramen (Rubus spp.) zijn in wezen geen echte klimplanten maar in de juiste condities of met wat hulp kunnen ze zich wel zo gedragen. Het ras heeft vaak ook een zeer grote invloed of een plant zich eerder als klimmer of leiplant gedraagt.

Klimmechanisme: niet iedere klimplant hijst zich omhoog op dezelfde manier. Sommige planten gebruiken ranken, andere winden zich rond andere planten. 

 

Eetbare klimplanten, er zijn er heel wat die niet in de lijst staan

Deze lijst werd ooit geboren als lijst van kandidaat klimplanten die ik kon gebruiken bij de aanleg van mijn tuin. In de loop der jaren groeide ze gestaag uit. Iedere keer ik in een boek iets over eetbare klimplanten vond ging dat de lijst in. De bedoeling van de lijst is inspiratie bieden aan tuiniers om eens eens eetbare klimmer in de tuin of langs de gevel uit te proberen.

Volledig is de lijst absoluut niet en wil ze zelfs niet zijn. Heel wat eetbare klimmers ontbreken. Peper (Piper nigrum), rotan (Calamus rotang), vanille (Vanilla planifolia), Landolphia spp. om er enkele gekende te noemen werden niet opgenomen omdat ze samen met vele andere tropische en substropische klimmers jammer genoeg niet geschikt zijn voor ons klimaat.

Voorts werden in de lijst enkel planten vermeld waarvan er weinig discussie is over de eetbaarheid er van. Je wil waarschijnlijk liefst zorgeloos genieten van je klimplant, niet? Maar ook al staat aangegeven dat een plant eetbaar is. Wees altijd voorzichtig als je voor de eerste keer iets probeert. Iedere persoon reageert immers anders door gevoeligheid voor een bepaalde stof of medische achtergrond.

Ons geëxperimenteer met klimplanten is nog lang niet gedaan. We hebben ondertussen al heel wat ervaring opgedaan met een deel van de opgelijste soorten maar lang nog niet met allemaal. Een mens moet ieder jaar blijven bijleren en vooral kunnen blijven dromen. Op mijn variabel verlanglijstje staan daarom altijd andere soorten die ik nog eens wil uittesten in de tuin. Op dit moment zijn dat: klimasperge, Akebia, kudzu, todok, en yam. Als je planten hebt van de onderstreepte soorten of weet waar ze te koop worden aangeboden mag je het me altijd laten weten.

Hopelijk heb ik je verder geholpen op weg naar een verticale tuin. Wie weet groeit de lijst in nog wat extra jaren uit tot een heus boek met uitgebreide beschrijvingen, rassen en foto 's.

 

 

Automatisch getipt worden als er een nieuw artikel verschijnt? Volg de facebookpagina van haal meer uit je tuin