logo

 

Categorie: Kneepjes, truucjes en technieken

Vernuftige tuiniers ontwikkelen al eeuwenlang truucjes om meer oogst uit hun tuin te halen. Truucjes om je oogst te vergroten en die passen bij de filosofie van het natuurlijk kringlooptuinieren die vindt je terug in de artikelen in deze sectie.

Tuin te klein: intensiever telen is de oplossing (deel 2)

klik hier voor deel 1 van dit artikel

fruit in elke tuin

Creatieve opportuniteiten

Je hoeft niet met de meest ingewikkelde dingen eerst te beginnen om meer voedsel te gaan produceren in je tuin. Vaak zijn er voor de hand liggende mogelijkheden te over die weinig werk vragen maar waar veel oogst tegenover staat. Eén van die zaken is een oog ontwikkelen om extra teeltruimte te vinden en te ontginnen in je eigen tuin.

 

 

 

Teeltruimte creëren op 1,2,3

In nagenoeg iedere tuin kan er extra teeltruimte gecreëerd worden. In mijn eigen tuin vindt ik ook ieder seizoen wel een manier om niet productieve vierkante meters in te schakelen als productieruimte. Om teeltruimte te creëren zijn er tig oplossingen.

Het makkelijkste actiepunt om extra teeltruimte aan te boren is gebruik maken van randen om verticaal te gaan tuinieren, in de hoogte gaan dus. Meestal geldt: hoe kleiner het tuinoppervlak hoe meer rand de tuin heeft. Een voorbeeldje verduidelijkt.

Een tuin van 50*50 m heeft een grondoppervlakte van 2500 m² en een omtrek (als we de kant van het huis buiten beschouwing laten en drie zijden rekenen) van 150 m. Een tuin van 10*10 m een oppervlakte van 100 m² en een omtrek van 30 m (opnieuw drie zijden). De kleine tuin heeft een oppervlakte die 25 keer kleiner is dan de grote tuin maar de omtrek die schilt maar een factor 5 ! Hoe kleiner de tuin hoe belangrijker het is gebruik te maken van randen en de hoogte in te gaan. Neem nu een tuin van 10 x10 die omheind is langs drie kanten met een schutting van 1,8 m hoog. Dat betekent dat je dertig meter omtrek hebt * 1,8 m hoog= 54 m ² extra. Dat is een stijging van je teeltruimte met maar liefst 54%!!!

Gebruik maken van de randen/tuinschutting kan op velerlei manieren. Klimplanten inzetten is één van de makkelijkste oplossingen. Door er bonen, erwten, suikermais, olijfkomkommer, rankspinazie, kleinvruchtige pompoenrassen langs te telen kan je zonder veel moeite de verticale oppervlakte productief maken zonder veel onderhoud. Denk ook aan hoge gewassen die ondersteuning nodig. Wil je kilo 's produceren tegen je schutting ga dan voor tomaten (zonzijde!) of aardpeer of meerjarige gewassen zoals bramen, frambozen.

De uiteindelijke keuze van de planten die je kan gebruiken om verticaal te gaan tegen een schutting hangt natuurlijk af van de oriëntatie van het perceel. Aan één zijde van mijn tuin, de noordkant, kan ik vier meter hoog gaan. Op die kant staan coniferen geplant die een meter of vijf hoog zijn en die vooral van nut zijn om de tuin af te schermen van het koude noorden. Aan de andere zijde van de tuin ga ik maar een meter verticaal. Zet ik daar planten die te hoog zijn dan zou ik immers heel wat schaduw gaan veroorzaken voor de rest van mijn planten. Als je teeltruimte creëert komt opnieuw het designverhaal terug boven.

Gevels benutten om er planten tegen te telen is een andere manier om makkelijk heel wat extra teeltruimte in je tuin te creëren. Een huis van pakweg 6 m hoog (kroonlijst) en 10 m breed levert 60 m² oppervlak, per gevel wel te verstaan! Tegen gevels kan je meerjarige gewassen zoals fruitbomen zetten of klimplanten, éénjarige klimmers zoals (olijf)komkommers, hoge planten zoals tomaat en maïs, potten hangen. De mogelijkheden zijn talrijk en ze hoeven niet veel te kosten in aanleg of onderhoud. Gevels hebben vaak nog meer mogelijkheden dan een schutting door het aparte microklimaat dat ze veroorzaken. Zuiderse planten waarvoor het net te fris is in een tuin kunnen het bijzonder goed doen tegen een gevel. Denk aan vijg of kiwi bijvoorbeeld. Vergeet ook gevels van je tuinhuis niet.

Er zijn nog wel meer opties om extra teeltruimte in gebruik te nemen in je tuin en rond je huis:

  • Verharde oppervlakken zoals een stuk oprit, terras, etc.. bieden mogelijkheden om in pot te gaan telen. Vaak zorgt de verharding voor een micro-klimaat waardoor zuiderse gewassen er vrij goed kunnen groeien.
  • Heb je een vijver in de tuin dan kan je er bijvoorbeeld eetbare waterplanten in telen.
  • Grote vensterbanken (binnen en buiten) zijn een andere optie om basilicum, tomaat en heel wat andere planten te laten gedijen. 
  • Een plat dak kan gebruikt worden om potten op te zetten. Bijvoorbeeld potten met hangplanten op de rand van een plat dak of gewoon het hele dak vol. Wel altijd oppassen voor het gewicht van de potten en het beschadigen van het dakoppervlak uiteraard.
  • Bottle garden tegen een gevel
  • kiemplanten binnen telen (hoeft zelfs niet langs een raam te staan)
  • uit een verhard pad kunnen hier en daar stenen verwijderd worden waartussen je kruiden zoals tijm, rozemarijn, munt kan planten
  • het dak van een tuinhuis kan je in veel gevallen laten overgroeien door één- of meerjarige klimplanten.

en zo voorts en zo verder... Iedere tuin heeft zijn mogelijkheden. De oplossingen zijn eindeloos. Enkel je creativiteit kan je begrenzen om meer teeltruimte in te schakelen om voedsel te produceren.

 

 

vertikale tuin

Foto 's: Op de fotocollage zie je hoe wij in een huurhuis met wat potten onze niet gebruikte oprit opfleurden door er snijbonen, soja, tomaat en paprika op te telen. De andere foto 's tonen ons balkon en vensterbank. Enkel de foto van de bottlegarden hebben we niet in onze tuin genomen.

Teelttechniekjes

Teelttechnieken zijn niet anders dan trucjes die tuiniers en tuinbouwers over de eeuwen heen ontwikkelden om planten naar hun hand te zetten. Het gaat over het hele scala aan manieren waarop een tuinieren omgaan met zijn tuin van rassenkeuze over plantverzorging tot oogsten. Op deze site vindt je verspreid over heel wat artikelen zo'n trucjes terug. Bijvoorbeeld het artikel onuitputtelijke kolen geeft een overzicht hoe je meer oogst kan realiseren met een enkele koolplant. Er zijn ontzettend veel teelttechnieken die je oogst en intensiteit kunnen verhogen. Welke technieken je best toepast hangt af of deze passen voor jou als tuinier. De ene techniek vraagt wat meer tijd, geduld of kennis dan de andere. Door nieuwe dingen uit te proberen krijg je een steeds groter scala aan technieken die je beheerst en die passen bij de tijdsinvestering die jij wenst te maken in je tuin.

 

Gebruik je je oogst wel ten volle?

We hebben het tot hier toe altijd maar gehad over een grotere oogst realiseren maar net zo belangrijk is natuurlijk wat je doet met die oogst. Een andere vraag is daarom: Haal je het onderste uit de kan als we het over het gebruik van je oogst hebben? Je kan natuurlijk een groot perceel prei planten en daarna de helft van de oogst weg gooien omdat je enkel het wit gebruikt en het groen (en de wortels) weg gooit. Het spreekt voor zich dat je als je een groot deel van je oogst niet benut in de keuken je uiteraard heel wat potentieel laat liggen om meer uit je tuin te halen.

Moeilijk is het niet om in de keuken meer uit je oogst te halen. Vaak vergt het gewoon om aan de slag te gaan met wat nieuwe recepten om meer uit je oogst te halen. Nieuwe recepten vinden en delen is makkelijker dan ooit via internet. En ja, ook creativiteit komt hier weer om de hoek loeren om zelf nieuwe bereidingen te verzinnen of flexibel om te gaan met recepten. Koken is onlosmakelijk verbonden met tuinieren en vormt de kroon op je werk. Het is een ontdekkingsreis op zich om gebruik te maken van de inventiviteit van koks, en de traditionele keuken van andere culturen die vaak heel anders om gaan met dezelfde ingrediënten. In het artikel bijoogst kan je alvast wat inspiratie opdoen om meer uit je oogst te halen.

 

Is je tuin echt te klein/heb je geen tuin

Aan alles zit uiteindelijk ergens wel eens een grens. Zit je echt op het scherp van de snee inzake planning, heb je alle mogelijkheden uitgeput of ook niet onbelangrijk, zit je aan de limiet van de door andere familieleden toegelaten ruimte of heb je überhaupt geen tuin dan wordt het zaak eens rond te kijken in je directe omgeving. Ook aan grond geraken om te tuinieren kan op een creatieve manier. Is de buurman een niet zo fervente tuinier die graag een stuk in bruikleen geeft eventueel in ruil voor wat productie? Is er een braakliggend stuk terrein van in de buurt dat je (tijdelijk) kan gebruiken? Een familielid in de buurt die je kan ompraten, een parkeerplaats of gazon dat je kan inpalmen. Het is allemaal mogelijk. Denk ook niet alleen aan privé eigenaars. Ook gemeenten, ocmw 's hebben dikwijls gronden die niet gebruikt worden. Uiteraard zijn er ook samentuinen, volkstuinen en dergelijke meer. Ga dus langs bij openbare besturen, praat met buren en leg contacten met verenigingen die tuinieren bevorderen. Er komt vast wel iets uit de bus.

Tot slot. Wat ik vooral hoop mee te geven met dit artikel is: laat een kleine tuin geen excuus zijn om niet te tuinieren. Welke maatregelen uit dit artikel je ook toepast. De belangrijkste van allemaal is aandacht aan je tuin geven. Aandacht hoeft niet veel te kosten en is geen synoniem voor werk. Aandacht geven kan ook een wandeling in je tuin zijn gewoon om rond te kijken of observeren wat er gebeurt in je tuin van uit je luie stoel. Op die manier vindt je vast ontzettend veel oplossingen om meer uit je tuin te halen.

Automatisch getipt worden als er een nieuw artikel verschijnt? Volg de facebookpagina van haal meer uit je tuin